سیم لاکی

اگر بگوییم شریان حیاتی تکنولوژی جهان امروز را سیم لاکی تشکیل می دهد سخنی گزاف نگفته ایم. از کوچک ترین موتورهای الکتریکی گرفته تا پیچیده ترین ابزارها و ادوات صنعتی، وابستگی اجتناب ناپذیر و گسترده ای به سیم لاکی دارند و اصولا هرگونه تبدیل نیروی الکتریکی به مکانیکی و برعکس آن بدون استفاده از سیم لاکی که عنصر اصلی ایجاد میدان مغناطیسی است مشکل به نظر می رسد.

    سیم لاکی از پوشش دادن سیم هادی جریان الکتریکی به وسیله لاک عایق الکتریکی ساخته می شود. مهمترین فلزی که از آن در ساخت هادی سیم لاکی استفاده می شود مس است. امروزه سایر فلزات مانند آلومینیوم، طلا، نقره و ... را نیز با لاک عایق الکتریکی پوشش داده و از آن در صنایع خاص مانند صنایع نظامی، تجهیزات پزشکی و ... استفاده می کنند. مقطع سیم لاکی نیز می تواند اشکال مختلف داشته باشد. اما متداول ترین نوع مقطع سیم لاکی گرد است.

عایق الکتریکی به کار رفته در ساخت سیم لاکی نیز انواع مختلف دارد که بر اساس کلاس حرارتی دسته بندی می شوند. کلاس حرارتی نشان می دهد که در طول مدت استفاده از سیم درجه حرارت از چه مقداری بالاتر نرود. جدول زیر کلاسها و درجه حرارتی مربوطه را نشان می دهد.

 

کلاسهای حرارتی عایق سازی (مطابق استاندارد IEC)

کلاس

درجه حرارت

مواد عایق کننده

Y

90

کاغذ آغشته نشده

A

105

کاغذ در صورت آغشته شده بودن - لاکهای پلی وینیل استال

E

120

لاکهای پلی وینیل استال - پلی وینیل فرمال - پلی یورتان

B

130

لاکهای پلی استر و پلی یورتان لحیم پذیر

F

155

لاکهای پلی استر و پلی یورتان لحیم پذیر

H

180

لاکهای پلی استر ایمید اصلاح شده، پلی استر لحیم پذیر، پلی یورتان لحیم پذیر، پلی استر اصلاح شده

C

200

لاکهای پلی آمید ایمید، پلی استر، پلی استر آمید با پوشش پلی آمید ایمید

 

    لاک های عایق معمولا به صورت مایع هستند که پس از پوشش دهی بر روی سیم با روش های خاص به وسیله حرارت کوره های لاکزنی پخته شده و به صورت روکشی جامد، صیقلی و یکنواخت بر روی سطح سیم می چسبند. روش های پوشش دهی لاک بر روی سیم نیز یا به وسیله قالبهای خاص است یا به وسیله نمد که مورد اخیر برای سیم لاکی با قطر پایین استفاده می شود.